LÝ THUYẾT VÀ BÀI TẬPHÓA HỌC 10 -HKI Chương trình chuẩn

LINK DOWNLOAD MIỄN PHÍ TÀI LIỆU "LÝ THUYẾT VÀ BÀI TẬPHÓA HỌC 10 -HKI Chương trình chuẩn": http://123doc.vn/document/541146-ly-thuyet-va-bai-taphoa-hoc-10-hki-chuong-trinh-chuan.htm

……………………………………………………………
………………………………………………………………………………
Bài 2- HẠT NHÂN NGUN TỬ- NGUN TỐ HĨA HỌC- ĐỒNG VỊ
A-TĨM TẮT KIẾN THỨC:
1. Điện tích hạt nhân =
2. Số hiệu ngun tử ( Z) =
3. Số khối A =
4. Ngun tố hóa học là
5. Ký hiệu ngun tử :
X
A
Z
- trong đó X là ký hiệu ngun tố, A là số khối, Z là số hiệu ngun tử
- Ý nghĩa :
X
A
Z
cho biết ngun tử X có
điện tích hạt nhân = Z +
số p = số e = Z
số n = số khối - số p = A – Z
ngun tử khối = A
VD:
O
17
8
cho biết ngun tử O này có Z= , A=
=> điện tích hạt nhân =
số p = số e =
số n =
ngun tử khối =
6. Đồng vị : ……………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………
…………………………………
……………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………
………………………………………………………
7. Ngun tử khối : là khối lượng tương đối của một ngun tử ( khơng có thứ ngun) ≈ số khối A
VD : ngun tử Mg có 12e, 12p, 12n có ngun tử khối là 24,2039 hay ≈ 24
8. Ngun tử khối trung bình:
……………………………………………………………………………………… ……………

.
100

.
2211 nn
xAxAxA
A
+++
=
với A
i
là ngun tử khối của đồng vị i, ( i = 1
→
n )
x
i
là % số lượng ngun tử của đồng vị i
ngun tố có 2 đồng vị thì :
.
100
)100.(.
21
xAxA
A
−+
=
trong đó x là % số ng tử của đồng vị 1
B- BÀI TẬP
Dạng 1: BT lý thuyết, ký hiệu ngun tử
1. Định nghĩa nào sau đây về ngun tố hóa học là đúng ? Ngun tố hóa học là những ngun tử :
A. cùng điện tích hạt nhân. B. cùng ngun tử khối. C. cùng số nơtron. D. cùng số khối.
2. Mệnh đề nào sau đây đúng khi nói về ngun tử nitơ :
A.Chỉ có hạt nhân ngun tử nitơ mới có 7 nơtron. C.Chỉ hạt nhân ngun tử nitơ mới có số p = số n
B.Chỉ có hạt nhân ngun tử nitơ mới có 7 proton. D.Chỉ có ngun tử nitơ có số khối = 14.
3. Cho kí hiệu nguyên tử sau
c
13
6
, Vậy ngun tử có số proton, electron, nơtron lần lượt là:
A. 6, 6, 6 B. 6, 6, 13 C. 6, 7, 13 D. 6, 6, 7
4. Một nguyên tử M có 11 electron, 11 proton và 12 nơtron. Kí hiệu nguyên tử của M là
A.
23
11
M
B.
12
11
M
C.
11
12
M
D.
11
23
M
LÝ THUYẾT VÀ BÀI TẬP HĨA HỌC 10 CƠ BẢN Trang 5

5. Ngun tử nào trong số các ngun tử sau đây chứa 8 proton, 8 electron và 8 nơtron ?
A.
O
16
8
. B.
O
17
8
. C.
O
18
8
D.
F
17
9
6.Tổng số hạt proton, nơtron và electron có trong ngun tử
Rb
86
37
là A. 123 B. 37 C. 86 D.74
7. Cho 2 kí hiệu ngun tử :
O
17
8
và
Cl
35
17
. Chọn câu phát biểu đúng :
A. O và Cl cùng có 17 electron . B. O và Cl có cùng điện tích hạt nhân .
B. O và Cl là đồng vị của nhau . D. Hạt nhân của O và Cl đều có số p < số n
8. Hãy xác định điện tích hạt nhân, số proton, số nơtron, số electron, ngun tử khối của các ngun tử
sau :
,
7
3
Li

F
19
9
,
Mg
24
12
,
Ca
40
20
………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………
………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………
……………………………
……………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………
…………………… ……………………………………………………………………………………
Dạng 2: BT Tốn tìm Z, tìm ngun tố khi biết tổng hạt….
Áp dụng kiến thức : Vì Z= số ĐTHN = số p = số e và N = số nơtron
và số khối A = số p + số n = Z+ N
Đối với đồng vị bền ( Z<83) thì 1 ≤
.
Z
N
≤ 1,5
Tổng số hạt = số e + số p + số n = 2Z + N
số hạt mang điện = số e + số p = 2Z
số hạt khơng mang điện = số n = N = A - Z

1. Nếu BT cho tổng hạt là a và số hạt mang điện nhiều hơn hạt khơng mang điện là b thì :
* PP Giải nhanh trắc nghiệm : Z = (a+b) /4
* PP Giải tự luận : ………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………
……………………… ……………………………………………………
2. Nếu Bt chỉ cho tổng số hạt :
* PP Giải nhanh trắc nghiệm : Áp dụng
5,3
hatsotong
≤ Z ≤
3
hatsotong
* PP Giải tự luận : ………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………
LÝ THUYẾT VÀ BÀI TẬP HĨA HỌC 10 CƠ BẢN Trang 6

3. Nếu BT chỉ cho số hạt mang điện thì => Z = số e = số p =
2
dienmanghatso
4. Dạng khác : vận dụng các kiến thức trên để giải
9. Tổng số hạt proton, nơtron, electron của một nguyên tử của ngun tố X là 28. Trong đó số hạt
mang điện nhiều hơn số hạt không mang điện là 8 hạt. Số hiệu ngun tử Z của ngên tố X là:
A. 12 B. 11 C. 9 D. 10
10. Ngun tử của ngun tố X có tổng số hạt p, n và e bằng 82, tổng số hạt mang điện nhiều hơn tổng số
hạt khơng mang điện là 22 hạt. Xác định Z, A và viết kí hiệu ngun tử của ngun tố X.
Đáp số: Z = 26 ; A= 56
11. Tổng số p, n, e trong ngun tử của ngun tố X là 10. số hiệu ngun tử Z ngun tố X bằng :
A. 3 B. 4. C. 6. D. 7. E. 10
12. Tổng số p, n, e trong ngun tử của ngun tố X là 25. số hiệu ngun tử Z ngun tố X bằng :
A. 12 B. 8. C. 9. D. 7. E. 10
13. Tìm số hiệu ngun tử Z, số e, số p, số n, ĐTHN, số khối A trong các trường hợp sau :
a. có ĐTHN là 13+, hạt khơng mang điện là 14
b. điện tích lớp vỏ là 7-, hạt khơng mang điện là 8
c. số khối là 56, số hạt mang điện là 52
d. Ngun tử X có tổng số hạt là 34, ngun tử khối là 23
e. Ngun tử X có tổng số hạt là 46, điện tích hạt nhân là 15+
14*. Một ơxit có cơng thức X
2
O trong đó tổng số hạt của phân tử là 92 hạt, số hạt mang điện nhiều hơn số hạt
khơng mang điện là 28 hạt, vậy ơxit này là: A. Na
2
O B. K
2
O C. Cl
2
O D. H
2
O
15* . Trong phân tử M
2
X có tổng số hạt (p, n, e) là 140 hạt, trong đó số hạt mang điện nhiều hơn số hạt khơng
mang điện là 44 hạt. Số khối của ngun tử M lớn hơn số khối của ngun tử X là 23. Tổng số hạt (p, n, e)
trong ngun tử M nhiều hơn trong ngun tử X là 34 hạt. Viết cấu hình electron của các ngun tử M và X.
Viết cơng thức phân tử của hợp chất. Đáp số : K
2
O
………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………
………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………
………………………………………………………………………
………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………
………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………
…………………………………
……………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………
LÝ THUYẾT VÀ BÀI TẬP HĨA HỌC 10 CƠ BẢN Trang 7

………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………
……………………………………
……………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………
………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………
……………………………………
……………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………
………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………
……………………………………
……………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………
………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………
………………………………………
LÝ THUYẾT VÀ BÀI TẬP HĨA HỌC 10 CƠ BẢN Trang 8

……………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………
………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………
………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………
…………………………………
……………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………
………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………
……………………………………
……………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………
………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………
……………………………………
……………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………
………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………
LÝ THUYẾT VÀ BÀI TẬP HĨA HỌC 10 CƠ BẢN Trang 9

……………………………………………………………………………………………………………
……………………………………
……………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………
………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………
……………………………………
……………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
Dạng 3: BÀI TẬP ĐỒNG VỊ
♣ BT lý thuyết đồng vị :
1. Đồng vò của cùng một nguyên tố hoá học thì có cùng số hạt nào sau đây?
A. Electron và nơtron B. Nơtron C. Proton và nơtron D. Proton .
2. Chọn định nghĩa đúng về đồng vị : A. Đồng vị là những ngun tố có cùng số khối.
B.Đồng vị là những ngun tố có cùng điện tích hạt nhân.
C.Đồng vị là những ngun tử có cùng điện tích hạt nhân và cùng số khối.
D.Đồng vị là những ngun tử có cùng số proton, khác nhau số nơtron.
3. Hãy cho biết trong các đồng vị sau đây của Fe( Z=26) thì đồng vị nào phù hợp với tỉ lệ :
15
13
=
sơnotron
sơproton
A.
Fe
55
B.
Fe
56
C.
Fe
57
D.
Fe
58
4. Với 2 đồng vị
C
12
6
,
C
14
6
và 3 đồng vị
O
16
8
,
O
17
8
,
O
18
8
thì số phân tử CO
2
được tạo ra là :
A. 6 loại . B. 9 loại. C. 12 loại . D. 18 loại.
5. Tìm khối lượng ngun tử theo kg, u của ngun tử Cacbon có 6e, 6p, 7n ?
♣ BT tìm ngun tử khối trung bình:
6. Tính ngun tử khối trung bình của các ngun tố sau :
a. Ngun tố Oxi, biết O có 3 đồng vị
O
16
8
( 99,757%) ;
O
17
8
(0,039%) và
O
18
8
( 0,204%)
b. Ngun tố Ar biết Ar có 3 đồng vị :
Ar
40
18
( 99,6%)
Ar
38
18
(0,063 % ) và
Ar
36
18
( %)
c. Ngun tố Bo biết Bo có 2 đồng vị
B
11
5
và
B
10
5
, trong đó
B
10
5
chiếm 19% về số lượng ngun tử
d. Biết Mg có 3 đồng vị :
Mg
24
12
( 78,99%)
Mg
25
12
( 10%)
Mg
26
12
(11,01%)
e. Biết K có 3 đồng vị
K
39
19
( 93,258 % ) ;
K
40
19
( 0,012 % ) và
K
41
19
(6,730 % )
7. Ngun tố magie có 3 loại đồng vị có số khối lần lượt là 24, 25 và 26. Trong số 3000 ngun tử Mg thì
có 2358 đồng vị 24; 303 đồng vị 25 ; còn lại là đồng vị 26. Tìm NTKTB của Mg ?
LÝ THUYẾT VÀ BÀI TẬP HĨA HỌC 10 CƠ BẢN Trang 10

………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………
………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………
………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………
………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………
…………………………………
……………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………
………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………
……………………………………
……………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………
………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………
……………………………………
……………………………………………………………………………………………………………
…………
♣ BT tính % số ngun tử hay số khối của các loại đồng vị :
LÝ THUYẾT VÀ BÀI TẬP HĨA HỌC 10 CƠ BẢN Trang 11

8. Ngun tố Cacbon có ngun tử khối trung bình là 12,011. Biết Cacbon có 2 loại đồng vị là
C
12
6
và
C
13
6
. Hãy tính thành phần % số ngun tử của
C
12
6
? ĐS : 98,9%
9. Ngun tố Clo có ngun tử khối trung bình là 35,5. Biết Clo có 2 loại đồng vị trong đó đồng vị
Cl
35
17
chiếm 75,77 %. Số khối của đồng vị thứ 2 là bao nhiêu ? ( ĐS: A=37)
………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………
………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………
………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………
………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………
…………………………………
……………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………
………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………
……………………………………
……………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………
………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………
……………………………………
LÝ THUYẾT VÀ BÀI TẬP HĨA HỌC 10 CƠ BẢN Trang 12

……………………………………………………………………………………………………………
……
♣ BÀI TẬP THÊM:
10. Hidro có 3 đồng vị :
H
1
1
,
H
2
1
,
H
3
1
. Oxi có 3 đồng vị:
O
16
8
,
O
17
8
,
O
18
8
. Số phân tử H
2
O
được hình thành là : A. 6 phân tử. B. 12 phân tử. C. 18 phân tử. D. 10 phân tử.
11
*
. Trong tự nhiên, đồng vị
Cl
37
17
chiếm 24,23% số ngun tử clo. Tính thành phần % về khối lượng
Cl
37
17
có trong HClO
4
( với H là đồng vị
H
1
1
, O là đồng vị
O
16
8
)? Cho ngun tử khối trung bình của
clo bằng 35,5. Đáp số: 8,92%
12
*
. Hidro có ngun tử khối là 1,008. Hỏi có bao nhiêu ngun tử
H
2
1
trong 1ml nước (cho rằng trong
nước chỉ có đồng vị
H
1
1
và
H
2
1
) ? ( Cho khối lượng riêng của nước là 1g/ml).
13
*
.Mơt ngun tố X có hai đồng vị với tỉ lệ số ngun tử là
23
27
. Hạt nhân ngun tử X có 35 proton.
Trong ngun tử của đồng vị thứ nhất có 44 nơtron. Số nơtron trong ngun tử của đồng vị thứ hai nhiều
hơn trong đồng vị thứ nhất là 2 nơtron. Tính ngun tử khối trung bình của ngun tố X ?
Đáp số 79,92.
14
*
. Một ngun tố X gồm 2 đồng vị X
1
và X
2
. Đồng vị X
1
có tổng số hạt là 18, X
2
có tổng số hạt là 20.
Biết rằng % số ngun tử của các đồng vị trong X bằng nhau và các loại hạt trong X
1
cũng bằng nhau.
Tìm KLNTTB của X ?
15
*
. Ngun tố X có 3 đồng vị là X
1
chiếm 92,23%, X
2
chiếm 4,67% và X
3
chiếm 3,10%. Tổng số khối
của ba đồng vị bằng 87. Số nơtron trong X
2
nhiều hơn trong X
1
một hạt. Ngun tử khối trung bình của X
là
0855,28
=
X
A
.a Hãy tìm X
1
, X
2
và X
3
.
b- Nếu trong X
1
có số nơtron bằng số proton. Hãy tìm số nơtron trong ngun tử của mỗi đồng vị.
Đáp số: a- X
1
=28, X
2
=29, X
3
=30. b- Trong X
1
: 14 ; trong X
2
: 15 ; trong X
3
: 16.
……………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………
………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………
……………………………………
……………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………
………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………
LÝ THUYẾT VÀ BÀI TẬP HĨA HỌC 10 CƠ BẢN Trang 13

……………………………………
……………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………
………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………
………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………
………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………
…………………………………
……………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………
………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………
……………………………………
……………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………
………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………
……………………………………
LÝ THUYẾT VÀ BÀI TẬP HĨA HỌC 10 CƠ BẢN Trang 14