Thứ Hai, 21 tháng 4, 2014
Phố cổ Hà Nội
•
Như vậy, khu phố cổ Hà Nội thuộc địa bàn
Như vậy, khu phố cổ Hà Nội thuộc địa bàn
quận
quận
Hoàn Kiếm
Hoàn Kiếm
, có 76 tuyến phố thuộc 10
, có 76 tuyến phố thuộc 10
phường, tổng diện tích quy hoạch khu phố cổ
phường, tổng diện tích quy hoạch khu phố cổ
khoảng 100
khoảng 100
ha
ha
: Phường Hàng Đào, Hàng Bạc,
: Phường Hàng Đào, Hàng Bạc,
Hàng Buồm, Hàng Bồ, Hàng Bông, Hàng Gai,
Hàng Buồm, Hàng Bồ, Hàng Bông, Hàng Gai,
Hàng Mã, Đồng Xuân, Cửa Đông, Lý Thái Tổ
Hàng Mã, Đồng Xuân, Cửa Đông, Lý Thái Tổ
Kiến trúc cổ của khu phố này là các ngôi nhà nhỏ bé với
Kiến trúc cổ của khu phố này là các ngôi nhà nhỏ bé với
mái
mái
tranh
tranh
hay mái
hay mái
ngói
ngói
, thường có sân chung, lô nhô nối
, thường có sân chung, lô nhô nối
tiếp nhau từ dãy phố này đến dãy phố khác. Khu phố này
tiếp nhau từ dãy phố này đến dãy phố khác. Khu phố này
cũng đã từng là đề tài của nhiều văn nghệ sĩ làm nên
cũng đã từng là đề tài của nhiều văn nghệ sĩ làm nên
những giá trị
những giá trị
văn hóa
văn hóa
ngày nay của Hà Nội. Ngày nay
ngày nay của Hà Nội. Ngày nay
nhiều khu phố đã xuống cấp, phải trùng tu để nâng cấp
nhiều khu phố đã xuống cấp, phải trùng tu để nâng cấp
lại.
lại.
Khu phố cổ cũng là nơi buôn bán sầm uất nhất Hà Nội và
Khu phố cổ cũng là nơi buôn bán sầm uất nhất Hà Nội và
là nơi có nhiều khách du lịch đến thăm.
là nơi có nhiều khách du lịch đến thăm.
Phố Hàng Bạc
Phố Hàng Bạc
N
N
ằm trong
ằm trong
khu phố cổ Hà Nội
khu phố cổ Hà Nội
, là nơi
, là nơi
tập trung những người
tập trung những người
thợ kim hoàn
thợ kim hoàn
giỏi tạo ra nhiều
giỏi tạo ra nhiều
đồ trang sức
đồ trang sức
tinh sảo
tinh sảo
và đẹp, nổi tiếng trong và ngoài
và đẹp, nổi tiếng trong và ngoài
Việt Nam
Việt Nam
. Những đặc điểm nổi bật
. Những đặc điểm nổi bật
của sản phẩm là tạo dáng nghệ thuật,
của sản phẩm là tạo dáng nghệ thuật,
tạo văn (nét chìm, nét nổi) tinh xảo và
tạo văn (nét chìm, nét nổi) tinh xảo và
sinh động.Giữa
sinh động.Giữa
1460
1460
và
và
1497
1497
, đây là
, đây là
nơi sinh sống và buôn bán chủ yếu của
nơi sinh sống và buôn bán chủ yếu của
các thợ kim hoàn. Vào
các thợ kim hoàn. Vào
thế kỷ 19
thế kỷ 19
, dù
, dù
việc buôn bán ở đây không còn phát
việc buôn bán ở đây không còn phát
triển như trước do kinh thành đã
triển như trước do kinh thành đã
chuyển về
chuyển về
Huế
Huế
, người ta vẫn có thể
, người ta vẫn có thể
tìm thấy ở đây nhiều cửa hàng bán đồ
tìm thấy ở đây nhiều cửa hàng bán đồ
nữ trang
nữ trang
bằng
bằng
bạc
bạc
.
.
Phố Hàng Quạt "1912"
Phố Hàng Quạt "1912"
Phố Hàng Quạt hiện nay là một phần phố Eventails
Phố Hàng Quạt hiện nay là một phần phố Eventails
cũ thời Pháp thuộc, đoạn giới hạn từ Lương Văn Can
cũ thời Pháp thuộc, đoạn giới hạn từ Lương Văn Can
đến Hàng Nón.
đến Hàng Nón.
Phố này thuộc đất thôn Tố Tịch và Thuận Mỹ, tổng Tiền
Phố này thuộc đất thôn Tố Tịch và Thuận Mỹ, tổng Tiền
Túc, huyện Thọ Xương cũ
Túc, huyện Thọ Xương cũ
Hàng Quạt nửa phía đông, gồm nhiều nhà vừa làm vừa
Hàng Quạt nửa phía đông, gồm nhiều nhà vừa làm vừa
bán quạt của dân Đào Xá, tỉnh Hải Hưng.
bán quạt của dân Đào Xá, tỉnh Hải Hưng.
Ở phía tây, có tên là phố Hàng Đàn có nhiều nhà
Ở phía tây, có tên là phố Hàng Đàn có nhiều nhà
làm và bán các loại đàn. Trước kia ở phố Hàng Đàn này
làm và bán các loại đàn. Trước kia ở phố Hàng Đàn này
gần như không có nhà nào có cửa hàng lớn, mà chỉ có
gần như không có nhà nào có cửa hàng lớn, mà chỉ có
những gia đình thợ thủ công sống về nghề mộc.
những gia đình thợ thủ công sống về nghề mộc.
Phố Hàng Đào
Phố Hàng Đào
Hàng Đào vẫn được coi là phố chính của Hà Nội. Phố Hàng Đào là nơi buôn bán
Hàng Đào vẫn được coi là phố chính của Hà Nội. Phố Hàng Đào là nơi buôn bán
lụa là vóc nhiễu với nhiều màu sắc đẹp đẽ, và người Hàng Đào vẫn được tiếng là
lụa là vóc nhiễu với nhiều màu sắc đẹp đẽ, và người Hàng Đào vẫn được tiếng là
người thanh lịch, con người của “kinh kỳ” kiểu cách đến thành cầu kỳ hào
người thanh lịch, con người của “kinh kỳ” kiểu cách đến thành cầu kỳ hào
nhoáng.
nhoáng.
Là phố buôn bán có từ lâu đời và buôn bán những thứ hàng đắt tiền, Phố Hàng
Là phố buôn bán có từ lâu đời và buôn bán những thứ hàng đắt tiền, Phố Hàng
Đào có nhiều nhà giàu, vốn liếng to. Có những gia đình sinh sống qua nhiều thế
Đào có nhiều nhà giàu, vốn liếng to. Có những gia đình sinh sống qua nhiều thế
hệ ở phố Hàng Đào. Những gia đình nhà nho quan lại quý tộc thường thông gia
hệ ở phố Hàng Đào. Những gia đình nhà nho quan lại quý tộc thường thông gia
với nhau; nhà giàu kén rể làm quan để thêm danh giá, cũng như người ta đã có
với nhau; nhà giàu kén rể làm quan để thêm danh giá, cũng như người ta đã có
danh vị muốn có vợ nhà giàu. Cho cả mãi đến những năm thập niên 30 - 40 mới
danh vị muốn có vợ nhà giàu. Cho cả mãi đến những năm thập niên 30 - 40 mới
đây, con gái Hàng Đào còn truyền nhau khẩu hiệu: “Phi cao đẳng bất thành phu
đây, con gái Hàng Đào còn truyền nhau khẩu hiệu: “Phi cao đẳng bất thành phu
phụ”, con gái Hàng Đào khá đông trở thành bà Phủ bà huyện, vợ bác sĩ kỹ sư,
phụ”, con gái Hàng Đào khá đông trở thành bà Phủ bà huyện, vợ bác sĩ kỹ sư,
dược sĩ, xoàng thì cũng là bà tham bà phán. Mà con gái Hàng Đào vẫn được tiếng
dược sĩ, xoàng thì cũng là bà tham bà phán. Mà con gái Hàng Đào vẫn được tiếng
là xinh đẹp, ăn mặc lịch sự, thêm là con nhà gia thế.
là xinh đẹp, ăn mặc lịch sự, thêm là con nhà gia thế.
Hàng Đào thời kỳ cuối thế kỷ 19 đầu thế kỷ 20 còn là
Hàng Đào thời kỳ cuối thế kỷ 19 đầu thế kỷ 20 còn là
phố chỉ buôn tơ. Nghề buôn tơ sống cốt tinh mắt đánh
phố chỉ buôn tơ. Nghề buôn tơ sống cốt tinh mắt đánh
giá được chất lượng khi tơ chưa khô, mua thế nào để có
giá được chất lượng khi tơ chưa khô, mua thế nào để có
lãi; các bà mới giàu kinh nghiệm. Những nhà buôn thuần
lãi; các bà mới giàu kinh nghiệm. Những nhà buôn thuần
tơ không mở cửa hàng. Hàng mua cất trong nhà, người
tơ không mở cửa hàng. Hàng mua cất trong nhà, người
các làng Hà Đông mua về dệt, vào tận trong nhà xem
các làng Hà Đông mua về dệt, vào tận trong nhà xem
hàng ăn giá. Cửa hàng tấm cũng đơn giản: ngả cánh cửa
hàng ăn giá. Cửa hàng tấm cũng đơn giản: ngả cánh cửa
lùa kê lên mễ, bên ngoài bày vài cái thạp chè cũ, trên treo
lùa kê lên mễ, bên ngoài bày vài cái thạp chè cũ, trên treo
những giải lụa màu sặc sỡ. Bên trên cửa có chiếc màn vải
những giải lụa màu sặc sỡ. Bên trên cửa có chiếc màn vải
che nắng. Quanh tường là tủ đựng hàng, trong xếp những
che nắng. Quanh tường là tủ đựng hàng, trong xếp những
cuốn vác nhiễu giả ( chỉ có lượt ngoài trong là lõi giấy)
cuốn vác nhiễu giả ( chỉ có lượt ngoài trong là lõi giấy)
làm quản cáo, còn hàng thật thì đựng trong những bao
làm quản cáo, còn hàng thật thì đựng trong những bao
sơn để ở trong cùng, có khách hỏi mua mới lấy ra. Các
sơn để ở trong cùng, có khách hỏi mua mới lấy ra. Các
bà các cô bán hàng ngồi trên bục bên trong
bà các cô bán hàng ngồi trên bục bên trong
.
.
HÀNG GAI
HÀNG GAI
Đến Hàng Gai. Phố Hàng Gai là một phố lớn của Hà Nội,
Đến Hàng Gai. Phố Hàng Gai là một phố lớn của Hà Nội,
đi từ quảng trường "Đông Kinh Nghĩa Thục" đến Hàng
đi từ quảng trường "Đông Kinh Nghĩa Thục" đến Hàng
Hài, Hàng Bông. Cây gai là một cây lá dùng làm bánh gai,
Hài, Hàng Bông. Cây gai là một cây lá dùng làm bánh gai,
vỏ có sợi tốt và bền - tồt hơn đay. Bạc giấy làm bằng vỏ
vỏ có sợi tốt và bền - tồt hơn đay. Bạc giấy làm bằng vỏ
gai là tốt nhất. Cây gai làm những thứ chiếm một khoảng
gai là tốt nhất. Cây gai làm những thứ chiếm một khoảng
lớn trong cuộc đời trước nay. Trước hết, sợi gai làm võng.
lớn trong cuộc đời trước nay. Trước hết, sợi gai làm võng.
Cái võng của "cáng", cái võng đung đưa ở mỗi nhà, để ru
Cái võng của "cáng", cái võng đung đưa ở mỗi nhà, để ru
trẻ ngủ và để các cụ già ngả lưng cái "võng trần" của đám
trẻ ngủ và để các cụ già ngả lưng cái "võng trần" của đám
rước các quan. Cái võng nó đẻ ra mục "móc võng" của
rước các quan. Cái võng nó đẻ ra mục "móc võng" của
Hàng Tiện, mục "đanh võng" ở Lò Rèn. Rồi tử cái lưới,
Hàng Tiện, mục "đanh võng" ở Lò Rèn. Rồi tử cái lưới,
cái vó đánh cá, đến cái túi đi chợ, như cái làn bây giờ .
cái vó đánh cá, đến cái túi đi chợ, như cái làn bây giờ .
Đến mục thừng chão, từ cái dây "tam cố" đến dây chuối,
Đến mục thừng chão, từ cái dây "tam cố" đến dây chuối,
dây gai. ấy thế mà từ bấy đến giờ , chúng ta không thấy
dây gai. ấy thế mà từ bấy đến giờ , chúng ta không thấy
hàng bán gai nào ở phố Hàng Gai nữa.
hàng bán gai nào ở phố Hàng Gai nữa.
Không biết từ lúc
Không biết từ lúc
nào, các hàng bán gai đã phải lùi đến phố hàng Bát Đàn
nào, các hàng bán gai đã phải lùi đến phố hàng Bát Đàn
Hàng Cân
Hàng Cân
Hàng Cân là một phố ngắn đo được độ một trăm mét. Hàng
Hàng Cân là một phố ngắn đo được độ một trăm mét. Hàng
Cân là tên mới có hồi đầu thuộc Pháp ( rue des Balances).
Cân là tên mới có hồi đầu thuộc Pháp ( rue des Balances).
Trước kia, đoạn đầu phía bắc phố này ta thường gọi là Hàng
Trước kia, đoạn đầu phía bắc phố này ta thường gọi là Hàng
Sơn dưới, chỗ phố Chả Cá hiện nay là Hàng Sơn trên ( người
Sơn dưới, chỗ phố Chả Cá hiện nay là Hàng Sơn trên ( người
Pháp gọi là rue de la Laque).
Pháp gọi là rue de la Laque).
Khi còn sông Tô Lịch, thuyền chở sơn Phú Thọ về Hà Nội,
Khi còn sông Tô Lịch, thuyền chở sơn Phú Thọ về Hà Nội,
ghé ở khúc này, hai bên bờ có nhiều nhà buôn sơn. Sông Tô
ghé ở khúc này, hai bên bờ có nhiều nhà buôn sơn. Sông Tô
Lịch bị lấp thì thuyền buôn sơn ghé ở bến Lò Sũ và sơn bán
Lịch bị lấp thì thuyền buôn sơn ghé ở bến Lò Sũ và sơn bán
nhiều ở phố Cầu Gỗ, Hàng Bè, Hàng Dầu. ở phố này, xuất
nhiều ở phố Cầu Gỗ, Hàng Bè, Hàng Dầu. ở phố này, xuất
hiện một số cửa hàng làm và bán cân nên gọi là phố Hàng
hiện một số cửa hàng làm và bán cân nên gọi là phố Hàng
Cân.
Cân.
Phố Hàng Cân có quang cảnh khác với Hàng Ngang, Hàng
Phố Hàng Cân có quang cảnh khác với Hàng Ngang, Hàng
Bồ và phố Phúc Kiến ( nay là phố Lãn Ông) cùng mấy phố
Bồ và phố Phúc Kiến ( nay là phố Lãn Ông) cùng mấy phố
chung quanh liền đấy.
chung quanh liền đấy.
Hàng Thùng
Hàng Thùng
Phố Hàng Thùng có chiều dài hai
Phố Hàng Thùng có chiều dài hai
trăm hai mươi mét, đã thay đổi tên
trăm hai mươi mét, đã thay đổi tên
gọi nhiều lần: Rue Foutcheou ( phố
gọi nhiều lần: Rue Foutcheou ( phố
Phúc Châu), sau họ chia đôi, phần
Phúc Châu), sau họ chia đôi, phần
phía đông là phố Rondony và phần
phía đông là phố Rondony và phần
phía tây là phố Hàng Thùng ( Rue
phía tây là phố Hàng Thùng ( Rue
des Seaux). Sở dĩ họ gọi riêng ra
des Seaux). Sở dĩ họ gọi riêng ra
như thế vì nửa phố bên ngoài cửa ô
như thế vì nửa phố bên ngoài cửa ô
Đông Yên giáp Bờ Sông là nơi bán
Đông Yên giáp Bờ Sông là nơi bán
gỗ cây, gỗ phiến cùng với chợ tre
gỗ cây, gỗ phiến cùng với chợ tre
nửa ở giáp Hàng Tre, còn đoạn phố
nửa ở giáp Hàng Tre, còn đoạn phố
bên trong cửa ô có nghề ghép thùng
bên trong cửa ô có nghề ghép thùng
bằng tre, nguyên liệu là tre nứa vầu
bằng tre, nguyên liệu là tre nứa vầu
mua ở dưới bè ngoài sông;
mua ở dưới bè ngoài sông;
Hàng Thùng là tên gọi thông thường cũ của ta. Tên Hàng Thùng vẫn tồn tại,
Hàng Thùng là tên gọi thông thường cũ của ta. Tên Hàng Thùng vẫn tồn tại,
là vì cho mãi đến những năm ba mươi, ở Hà Nội nhiều nhà không đặt máy nước
là vì cho mãi đến những năm ba mươi, ở Hà Nội nhiều nhà không đặt máy nước
trong nhà, nước ăn nước rửa đều lấy ở giếng đào trong sân hoặc thuê người lấy
trong nhà, nước ăn nước rửa đều lấy ở giếng đào trong sân hoặc thuê người lấy
ở vòi nước công cộng hay thuê gánh từ sông về; nước sông phải đánh phèn chua
ở vòi nước công cộng hay thuê gánh từ sông về; nước sông phải đánh phèn chua
mua ở phố Hàng Phèn. Thùng gánh nước làm bằng tre nứa ghép rồi gắn sơn
mua ở phố Hàng Phèn. Thùng gánh nước làm bằng tre nứa ghép rồi gắn sơn
sống. Về sau người Hà Nội dùng đèn thắp sắng bằng dầu hoả, những thùng sắt
sống. Về sau người Hà Nội dùng đèn thắp sắng bằng dầu hoả, những thùng sắt
tây đựng dầu cũ được đóng đai làm thùng sắt tây bán ở phố Hàng Thiếc. Nghề
tây đựng dầu cũ được đóng đai làm thùng sắt tây bán ở phố Hàng Thiếc. Nghề
làm thùng tre không kiếm ăn được, những cửa hàng làm và bán thùng tre ít dần
làm thùng tre không kiếm ăn được, những cửa hàng làm và bán thùng tre ít dần
rồi mất hẳn.
rồi mất hẳn.
Phố Rondony ( nửa phía đông Hàng Thùng) từ trước vẫn có nhiều cửa hàng gỗ,
Phố Rondony ( nửa phía đông Hàng Thùng) từ trước vẫn có nhiều cửa hàng gỗ,
nghề này phát triển mạnh và nhà buôn làm giàu nhanh chóng, cửa hàng gỗ lan
nghề này phát triển mạnh và nhà buôn làm giàu nhanh chóng, cửa hàng gỗ lan
vào nửa phố phía trong cửa ô. Ngoài gỗ phiến, gỗ tấm người ta làm cả đồ gỗ
vào nửa phố phía trong cửa ô. Ngoài gỗ phiến, gỗ tấm người ta làm cả đồ gỗ
thành phẩm như giường tủ bàn ghế chạn bát và bán cả áo quan. Người có tiền
thành phẩm như giường tủ bàn ghế chạn bát và bán cả áo quan. Người có tiền
cải tạo những nhà cổ xây nhà mới cao rộng đẹp hơn.
cải tạo những nhà cổ xây nhà mới cao rộng đẹp hơn.
Sau năm tháng 8 năm 1945, Hàng Thùng gồm cả hai đoạn và có tên là
Sau năm tháng 8 năm 1945, Hàng Thùng gồm cả hai đoạn và có tên là
phố Bình Chuẩn; đến năm 1948 trở lại tên cũ là phố Hàng Thùng
phố Bình Chuẩn; đến năm 1948 trở lại tên cũ là phố Hàng Thùng
Hàng Hòm
Hàng Hòm
Phố Hàng Hòm
Phố Hàng Hòm
dài một trăm hai mươi
dài một trăm hai mươi
mét ở trên đất cũ thôn
mét ở trên đất cũ thôn
Cổ Vũ. Vào khoảng
Cổ Vũ. Vào khoảng
giữa thế kỷ 18, một số
giữa thế kỷ 18, một số
người làng Hà Vĩ (phủ
người làng Hà Vĩ (phủ
Thường Tín - Hà
Thường Tín - Hà
Đông) có nghề cổ
Đông) có nghề cổ
truyền làm đồ gỗ sơn,
truyền làm đồ gỗ sơn,
ra Hà Nội lập nghiệp,
ra Hà Nội lập nghiệp,
đến ở phố này.
đến ở phố này.
Đăng ký:
Đăng Nhận xét (Atom)
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét