Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
nghiệp với đề tài: ”Biện pháp phát triển thị trường trong hoạt động kinh
doanh của Công ty Cổ phần xuất nhập khẩu Lương thực - Thực phẩm Hà
Nội”.
Qua thời gian thực tập, bước đầu làm quen với thực tế, kiến thức còn hạn
chế, kinh nghiệm trong nghiên cứu khoa học cùng với khả năng phân tích tình
hình còn nhiều yếu kém nên chuyên đề này không tránh khỏi những thiếu sót,
hạn chế. Em rất mong được sự chỉ dẫn của thầy cô giáo cũng như các cán bộ
trong Công ty Cổ phần Xuất nhập khẩu Lương thực – Thực phẩm Hà Nội để
củng cố thêm kiến thức và kinh nghiệm đồng thời hoàn thiện chuyên đề này.
Em xin chân thành cảm ơn!
Hoàng Trường Giang Lớp: TMQT46
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
CHƯƠNG 1
NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ THỊ TRƯỜNG TRONG
HOẠT ĐỘNG KINH DOANH CỦA DOANH NGHIỆP
1.1. Khái quát về thị trường trong hoạt động kinh doanh của DN.
1.1.1. Khái quát về thị trường
a) Khái niệm
Thị trường là một phạm trù kinh tế khách quan từ khi ra đời đã gắn liền
với nền sản xuất hàng hóa và phân công lao động xã hội, hoạt động tuân theo
quy luật giá trị, quy luật cung cầu và quy luật cạnh tranh. Thị trường là một
môi trường mà ở đó xảy ra cạnh tranh giữa các sản phẩm “có thể thay thế cho
nhau vì cùng mục đích sử dụng của người tiêu dùng”. Khi đề cập tới khái
niệm thị trường, trong lịch sử đã có rất nhiều quan điểm khác nhau:
- Quan điểm giản đơn: thị trường là nơi diễn ra các hoạt động trao đổi,
buôn bán hàng hóa của các chủ thể kinh tế. Lúc này thị trường chính là các
chợ, cửa hàng tại địa phương. Quan điểm này không phản ánh đầy đủ bản
chất của thị trường một khi trình độ sản xuất và lưu thông phát triển khiến
quy mô thị trường mở rộng và xuất hiện nhiều hình thức trao đổi phức tạp
hơn.
- Quan điểm Marketing: Theo Philip Kotler: “Thị trường bao gồm tất cả
những khách hàng tiềm ẩn cùng có một nhu cầu hay mong muốn cụ thể, sẵn
sàng và có khả năng tham gia trao đổi để thỏa mãn nhu cầu hay mong muốn
đó”.
- Quan điểm hiện đại: Thị trường là tổng hòa các mối quan hệ giữa người
mua và người bán, là tổng hợp lượng cung và cầu về một hoặc một số loại
Hoàng Trường Giang Lớp: TMQT46
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
hàng hóa nào đó. Nó được biểu hiện ra bên ngoài bằng các hành vi mua bán
hàng hóa thông qua giá cả và các phương thức thanh toán nhằm giải quyết các
mâu thuẫn về mặt lợi ích giữa các thành viên tham gia thị trường.
b) Những yếu tố cấu thành nên thị trường.
- Cung: là lượng một mặt hàng mà DN muốn bán ở một mức giá chấp
nhận được. Cung phụ thuộc vào nhiều yếu tố trong đó nổi bật là yếu tố giá cả.
- Cầu: là lượng một mặt hàng mà khách hàng muốn mua ở một mức giá
chấp nhận được. Cầu cũng phụ thuộc vào nhiều yếu tố trong đó có giá cả.
- Giá cả: là biểu hiện bằng tiền của giá trị hàng hóa. Sự tương tác giữa
cung và cầu gây tại một thời điểm nhất định sẽ gây ảnh hưởng tới giá cả.
- Cạnh tranh: Cạnh tranh là môi trường hoạt động của DN, là sự ganh
đua, giành giật lợi ích giữa các DN. Trong cơ chế thị trường cạnh tranh là một
quá trình không có điểm dừng. Cạnh tranh là động lực để DN vươn lên.
c) Phân loại thị trường của DN:
Có rất nhiều tiêu thức để phân loại thị trường, trên đây là những tiêu thức
chủ yếu.
Căn cứ vào đối tượng mua bán trên thị trường:
- Thị trường hàng hóa.
- Thị trường dịch vụ.
- Thị trường sức lao động.
- Thị trường tiền tệ.
Căn cứ vào mục đích hoạt động của DN, có:
- Thị trường đầu vào.
- Thị trường đầu ra.
Căn cứ theo phạm vi hoạt động của DN, có:
- Thị trường địa phương.
- Thị trường toàn quốc.
Hoàng Trường Giang Lớp: TMQT46
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
- Thị trường khu vực.
- Thị trường quốc tế.
Căn cứ theo mức độ quan tâm đến thị trường của DN, có:
- Thị trường chung.
- Thị trường sản phẩm.
- Thị trường thích hợp.
- Thị trường trọng điểm.
Căn cứ theo mức độ chiếm lĩnh thị trường của DN, có:
- Thị trường hiện tại.
- Thị trường tiềm năng.
Căn cứ vào mức độ cạnh tranh trên thị trường, có:
- Thị trường cạnh tranh hoàn hảo.
- Thị trường độc quyền.
- Thị trường cạnh tranh – độc quyền hỗn tạp.
Căn cứ vào vai trò của thị trường đối với DN:
- Thị trường chính.
- Thị trường không phải là chính.
Căn cứ vào tính chất sản phẩm khác nhay trên thị trường, có:
- Thị trường sản phẩm thay thế.
- Thị trường của các sản phẩm bổ sung.
1.1.2. Vai trò và chức năng của thị trường
a) Vai trò của thị trường
Đối với nền kinh tế quốc dân
Thị trường có vị trí trung tâm trong nền kinh tế quốc dân; thị trường vừa
là môi trường của hoạt động sản xuất kinh doanh, vừa là mục tiêu của người
sản xuất kinh doanh; thị trường cũng là nơi chuyển tải các hoạt động sản xuất
Hoàng Trường Giang Lớp: TMQT46
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
kinh doanh. Do đó thị trường là cầu nối giữa sản xuất và tiêu dùng nên nó có
vai trò rất lớn đối với nền kinh tế quốc dân.
Một là, đảm bảo điều kiện cho sản xuất phát triển liên tục. Vai trò này
thể hiện bởi thị trường là nơi cung cấp các yếu tố đầu vào và cũng là nơi sản
tiêu thụ yếu tố đầu ra của doanh nghiệp. Yếu tố đầu vào gồm máy móc thiết
bị, lao động, nguyên vật liệu… để doanh nghiệp tiến hành sản xuất. Đầu ra
chính là sản phẩm của doanh nghiệp, có nơi tiêu thụ sản phẩm thì doanh
nghiệp mới quay vòng được vốn để tái sản xuất.
Hai là, thúc đẩy nhu cầu và gợi mở nhu cầu, từ đó kích thích sản xuất.
Thị trường cung cấp hàng hóa nhằm thỏa mãn nhu cầu của con người, khi con
người đã thỏa mãn với những nhu cầu cơ bản, con người lại nảy sinh những
nhu cầu mới ở cấp độ cao hơn và đòi hỏi thị trường phải đáp ứng được nhu
cầu mới phát sinh đó, như vậy thị trường đã thúc đẩy và gợi mở nhu cầu.
Ba là, đảm bảo việc điều hòa cung cầu qua công tác dự trữ hàng hóa
phục vụ sản xuất và tiêu dùng. Thị trường luôn luôn thay đổi, luôn biến động,
tại một khu vực nhất định thì có nhu cầu về hàng hóa nào đó mà lại không có
hàng hóa để bán trong khi có nơi lại có nhiều hàng hóa mà dân cư lại không
có nhu cầu. Từ đó lượng hàng hóa ở nơi không có nhu cầu nhanh chóng được
dịch chuyển về nơi đang rất cần hàng hóa đó, từ đó đảm bảo cân bằng lượng
cung và cầu trên thị trường khu vực đó, như vậy thị trường đã điều hòa cung
cầu.
Bốn là, giúp phát triển các hoạt động dịch vụ phục vụ tiêu dùng sản xuất,
tiêu dùng cá nhân từ đó giúp tạo công ăn việc làm, giúp tiết kiệm thời gian
cho con người. Thị trường gợi mở những nhu cầu mới từ đó đặt ra yêu cầu
phải thỏa mãn những nhu cầu mới đó. Các dịch vụ phục vụ tiêu dùng sản xuất
và tiêu dùng cá nhân là công cụ để thỏa mãn những nhu cầu ngày càng cao
của xã hội và việc này tạo ra những việc làm mới giúp tạo công ăn việc làm.
Hoàng Trường Giang Lớp: TMQT46
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
Năm là, giúp ổn định đời sống của nhân dân. Thị trường hàng hóa dịch
vụ ổn định tạo ra nguồn hàng hóa phong phú tạo điều kiện thuận lợi cho đời
sống nhân dân và cho hoạt động sản xuất.
Đối với mỗi DN
Mọi hoạt động của DN đều hướng đến thị trường và đều nhằm mục đích
thỏa mãn tốt nhất yêu cầu của thị trường.
Thị trường quyết định DN sẽ sản xuất, kinh doanh cái gì, cho ai và bằng
phương thức nào.
DN sống hay chết phụ thuộc vào việc thị trường có chấp nhận sản phẩm,
dịch vụ của DN hay không.
Thị trường là nơi đánh giá hiệu quả hoạt động của DN, cũng là nơi để
kiểm nghiệm những chính sách của DN.
Cạnh tranh là tất yếu của thị trường, do đó nó đặt ra yêu cầu cho DN phải
không ngừng đổi mới để tồn tại và thích nghi được. Bên cạnh đó các DN phải
không ngừng tìm kiếm và mở rộng thị trường.
b) Chức năng của thị trường
Chức năng thừa nhận: bất kể một sản phẩm dù lớn hay nhỏ, có giá trị cao
hay thấp khi đưa ra thị trường tức là muốn thừa nhận về mặt giá trị và giá trị
sử dụng. Nếu hàng hóa được thị trường thừa nhận, DN mới có điều kiện thu
hồi vốn để duy trì và phát triển hoạt động của mình.
Chức năng thực hiện: chức năng này đòi hỏi hàng hóa và dịch vụ phải
được thực hiện giá trị trao đổi. Chức năng thực hiện giá trị và chức năng thừa
nhận có mối quan hệ mật thiết với nhau. Chức năng thừa nhận phải thông qua
thực hiện để thể hiện; ngược lại, chức năng thực hiện chỉ diễn ra khi đã được
thị trường thừa nhận.
Chức năng điều tiết và kích thích: thông qua các quy luật kinh tế trên thị
trường, thị trường thực hiện chức năng điều tiết của mình cả ở khâu sản xuất
Hoàng Trường Giang Lớp: TMQT46
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
và tiêu dùng. Với khâu sản xuất, thông qua cơ cấu giá cả thị trường, người sản
xuất sẽ chủ động điều tiết về lao động, vật tư, vốn, kỹ thuật… để sản xuất có
hiệu quả. Bên cạnh đó thị trường cũng điều tiết việc tiêu dùng sản phẩm. Thị
trường có thể làm thay đổi mặt hàng cũng như cơ cấu tiêu dùng của người
dân. Với tác động của thị trường, người tiêu dùng cũng sẽ điều chỉnh hoạt
động tiêu dùng của mình theo hướng tiết kiệm, hiệu quả.
Chức năng thông tin hai chiều: thị trường là những thông tin về nguồn
cung ứng hàng hóa dịch vụ cũng như nhu cầu hàng hóa dịch vụ. Những thông
tin này đều có vai trò quan trọng đối với DN sản xuất và hành vi tiêu dùng
của người tiêu dùng, thông tin luôn luôn nhận được sụ quan tâm của toàn xã
hội. Đối với người sản xuất, không có thông tin từ thị trường thì không thể
đưa ra những quyết định đúng đắn trong sản xuất kinh doanh cũng như các
hoạt động khác.
1.2. Phát triển thị trường trong hoạt động kinh doanh của DN và các chỉ
tiêu đánh giá phát triển.
1.2.1. Tính tất yếu của hoạt động phát triển thị trường của DN
Phát triển thị trường là tổng hợp các phương thức, biện pháp của DN
nhằm đưa tổng sản lượng sản phẩm kinh doanh của DN đạt đến mức cực đại,
mở rộng quy mô kinh doanh, tăng doanh thu và lợi nhuận và củng cố uy tín
và thương hiệu của DN trên thị trường. Phát triển thị trường là hoạt động tối
cần thiết thể hiện qua những điểm sau:
Một là, nền kinh tế thị trường hoạt động năng động và sự cạnh tranh diễn
ra rất khốc liệt và DN không nằm ngoài sự vận động đó. DN có rất nhiều mục
tiêu song mục tiêu quan trọng nhất vẫn là làm ăn có lãi để phát triển. Mục tiêu
này chỉ thực hiện được khi sản phẩm của DN chen chân được vào thị trường,
được thị trường chấp nhận và tiến tới từng bước mở rộng thị trường ra. Bên
Hoàng Trường Giang Lớp: TMQT46
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
cạnh đó thị trường luôn loại bỏ những DN không theo kịp tốc độ phát triển
của thị trường do đó buộc DN phải phát triển thị trường. Vì vậy phát triển thị
trường là đòi hỏi tất yếu để DN tồn tại.
Hai là, sự phát triển của xã hội khiến nhu cầu của con người ngày càng
gia tăng, ngày càng phong phú, đa dạng hơn và đặt ra yêu cầu cao hơn đối với
hàng hóa. Lúc này DN không thể cứ đứng yên tại chỗ mà phải tiến lên phía
trước để thỏa mãn được nhu cầu của khách hàng. Ngược lại nếu DN cảm thấy
hài lòng với những gì mình có thì nguy cơ bị đào thải ra khỏi thị trường là rất
lớn và điều này đi ngược lại sứ mệnh của DN.
Ba là, cạnh tranh trên thị trường rất gay gắt hoặc quy mô thị trường nhỏ
có thể khiến nhu cầu của thị trường bị bão hòa làm cho thị trường của công ty
phát triển trì trệ hoặc suy giảm. Do đó việc tìm kiếm một thị trường mới là
cần thiết đối với sự phát triển của DN.
Như vậy phát triển thị trường trở thành mục tiêu, là phương thức quan
trọng để DN tồn tại và phát triển. Mở rộng và phát triển thị trường mới duy trì
được mối quan hệ của DN với khách hàng, với các đối tác và củng cố uy tín
và thương hiệu của DN để tăng thêm khách hàng từ đó gia tăng lợi nhuận để
có cơ hội mở rộng đầu tư phát triển sản xuất kinh doanh, tăng thêm thu nhập
cho cán bộ công nhân viên và đạt được mục tiêu đề ra đồng thời tạo thế và lực
cho DN đứng vững trên thị trường cạnh tranh gay gắt.
1.2.2. Nội dung phát triển thị trường
a) Nội dung thứ nhất là phát triển sản phẩm: Phát triển sản phẩm là việc
đưa thêm nhiều loại hàng hóa, dịch vụ vào thị trường nhằm thỏa mãn nhu cầu,
thị hiếu đa dạng của khách hàng. Nội dung phát triển sản phẩm có thể đi theo
hai hướng sau:
- Phát triển sản phẩm mới hoàn toàn: tức là tạo ra sản phẩm mới hoàn
Hoàng Trường Giang Lớp: TMQT46
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
toàn với công năng và giá trị sử dụng và điều này đòi hỏi trình độ và sự sáng
tạo của doanh ngiệp. Kinh doanh sản phẩm mới cần sự đầu tư mới và tạo ra
những thử thách mới với DN vì vậy kinh doanh sản phẩm mới đòi hỏi sự đầu
tư công sức nghiên cứu về sản phẩm, về thị trường, sau đó phải đánh giá và
lựa chọn kỹ lưỡng những sản phẩm mới đó để đưa ra thị trường.
- Cải tiến và hoàn thiện sản phẩm nhằm thay thế sản phẩm hiện có: tức là
cải tiến chất lượng; cải tiến kiểu dáng, mẫu mã, bao bì, kích thước sản
phẩm…; Nâng cao tính năng của sản phẩm; nâng cao giá trị sử dụng; đổi mới
dịch vụ liên quan tới sản phẩm.
b) Thứ hai là phát triển thị trường về mặt khách hàng: chính là việc phát
triển cả về số lượng và chất lượng của khách hàng. Để phát triển về số lượng
khách hàng DN cần chú trọng vào hoạt động marketing để tìm ra những thị
trường mới, khách hàng mới. DN cũng có thể tăng số lượng khách hàng thông
qua việc lôi kéo khách hàng từ đối thủ cạnh tranh bằng những biện pháp như
hoàn thiện sản phẩm, cách định giá hợp lý, nâng cao chất lượng dịch vụ chăm
sóc khách hàng, mở rộng mạng lưới phân phối… Phát triển khách hàng về
chất lượng bằng cách tăng sức mua sản phẩm của khách hàng nâng sức mua,
tăng tần suất mua hàng và lượng sản phẩm mỗi lần mua. Tăng cường tìm
kiếm khách hàng thường có nhu cầu mua với số lượng lớn, thường xuyên và
ổn định và những khách hàng truyền thống của DN. Đó chính là chỉ tiêu đánh
giá chất lượng khách hàng của DN.
c) Phát triển thị trường cả về phạm vi địa lý: là việc mở rộng phạm vi thị
trường ra các khu vực địa lý. Hoạt động phát triển thị trường không chỉ là
phát triển sản phẩm và khách hàng đơn thuần mà còn phải phát triển cả không
gian, địa bàn hoạt động của DN. Phát triển thị trường bằng cách phát triển
mạng lưới bán hàng là hệ thống của hàng, đại lý, điểm giao dịch… và cần
phải phát triển mạng lưới bán hàng cả về chiều rộng lẫn chiều sâu. DN cần
Hoàng Trường Giang Lớp: TMQT46
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
nghiên cứu để phân bổ mạng lưới bán hàng hợp lý, khoa học tránh chồng
chéo gây lãng phí và làm giảm hiệu quả hoạt động bán hàng. Bên cạnh đó
phát triển thị trường về mặt không gian còn được thực hiện bằng cách lựa
chọn hệ thống phân phối thích hợp.
1.2.3. Phương hướng phát triển thị trường
Phát triển thị trường gồm 3 hướng chính là:
Phát triển thị trường theo chiều rộng: là việc mở rộng thị trường theo
không gian, thứ hai là tăng quy mô sản xuất kinh doanh, tăng chủng loại sản
phẩm, tăng số lượng khách hàng, nói chung đó là phương pháp phát triển thị
trường về mặt lượng. Phát triển thị trường theo chiều rộng chính là phát triển
quy mô thị trường, hướng phát triển này được áp dụng khi thị trường hiện tại
chưa được khai thác triệt để.
Phát triển thị trường theo chiều sâu: là việc nâng cao chất lượng của thị
trường. Để phát triển chất lượng của thị trường của DN cần nâng cao chất
lượng của sản phẩm, nâng cao uy tín của DN, hoàn thiện hệ thống phân phối,
chất lượng dịch vụ để thu hút khách hàng.
Phát triển thị trường kết hợp cả chiều rộng và chiều sâu: thường được
DN áp dụng khi đã có vị trí vững chắc trên thị trường và đã có tiềm lực mạnh.
1.2.4. Thị trường đầu vào của DN
Các yếu tố đầu vào của quá trình sản xuất kinh doanh gồm: tư liệu sản
xuất, sức lao động, vốn, công nghệ… Thị trường đầu vào chính là thị trường
cung cấp những yếu tố đầu vào của quá trình sản xuất kinh doanh của DN.
Căn cứ theo cách phân chia này thì thị trường đầu vào của DN lại bao gồm
những thị trường nhỏ hơn là:
Thị trường tư liệu sản xuất: Tư liệu sản xuất gồm tư liệu lao động và đối
tượng lao động. Tư liệu lao động tất cả những vật mà người ta dùng để tác
Hoàng Trường Giang Lớp: TMQT46
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét