Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
Để phát triển hệ thống giao thông công cộng ở Thủ đô hiện đại nh các n-
ớc trên thế giới và đạt đợc các mục tiêu đề ra theo quy hoạch phát triển giao
thông vận tải Thủ đô Hà nội đến năm 2020 thì cần phải nghiên cứu tìm ra
những giải pháp phát triển giao thông công cộng, từ tổ chức đến việc đa vào sử
dụng các loại hình vận tải mới đem lại hiệu qủa cao cho xã hội, đáp ứng nhu
cầu đi lại ngày càng cao của ngời dân Thủ đô.
2. Mục tiêu và nhiệm vụ của đề tài.
a) Mục tiêu:
- Hệ thống hoá 1 cách đầy đủ cơ sở lý luận của vấn đề vận tải hành khách
công cộng ở đô thị qua việc nghiên cứu xây dựng các mô hình vận tải hành
khách công cộng ở đô thị.
- Nghiên cứu thực trạng tình hình giao thông và tình hình vận tải hành
khách công cộng ở Thủ đô, từ đó đề xuất một số phơng án tổ chức lại hệ thống
giao thông đô thị bằng vận tải hành khách công cộng mà trớc mắt là phát triển
mạng lới xe buýt một cách hợp lý, phù hợp với tình hình phát triển của Thủ đô
Hà nội.
b) Nhiệm vụ:
Trên cơ sở nghiên cứu và hoàn thiện chiến lợc vận tải đô thị Hà nội, đề tài
này nhằm các mục đích sau:
Dự báo nhu cầu vận tải hành khách bằng xe buýt trong tơng lai, xây dựng
chiến lợc phát triển mạng lới xe buýt trên địa bàn thủ đô.
Phân tích lợi ích và chi phí cho phát triển vận tải hành khách công cộng
bằng xe buýt.
Định hớng quy hoạch phát triển mạng lới xe buýt của Hà nội theo các giai
đoạn 2010 và 2020.
Đề xuất các cơ chế chính sách nhằm phát triển vận tải hành khách công
cộng trong tơng lai.
5
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
3. Phạm vi nghiên cứu:
Về cơ sở lý luận: Đề tài này chỉ giới hạn trong phạm vi những kiến thức
đợc đào tạo ở nhà trờng và những kiến thức đợc bổ sung trong quá trình thực
tập, thông qua việc đa ra một số mô hình tính toán khối lợng vận tải hành
khách, xác định mật độ đờng vận tải công cộng và số lợng phơng tiện và đa ra
các nguyên tắc cho việc lập quy hoạch phát triển vận tải hành khách công cộng.
Từ đó so sánh với thực trạng công tác quy hoạch phát triển vận tải hành khách
công cộng ở Thủ đô hiện nay. Và cuối cùng là đa ra một số giải pháp nhằm phát
triển vận tải công cộng.
Về cơ sở thực tiễn: Đề tài này đợc nghiên cứu trên địa bàn thủ đô Hà nội
bao gồm 9 quận nội thành và 5 huyện ngoại thành. Đề tài này lấy các số liệu từ
các cơ quan quản lý đô thị và viện nghiên cứu quy hoạch phát triển giao thông
vận tải trên địa bàn Hà nội.
4. Đối tợng nghiên cứu và các phơng pháp nghiên cứu
a) Đối tợng nghiên cứu:
Đề tài này dựa trên cơ sở nghiên cứu nhu cầu đi lại của dân c thủ đô Hà
nội để dự báo số lợng hành khách cần đợc đáp ứng, từ đó xây dựng chiến lợc
vận tải hành khách bằng xe buýt thông qua một quy hoạch tổng thể hệ thống xe
buýt hợp lý. Do đó đối tợng nghiên cứu của đề tài này là nhu cầu vận tải công
cộng và khả năng vận chuyển của hệ thống xe buýt trong giao thông công cộng.
b) Các phơng pháp nghiên cứu:
Đề tài đợc xây dựng trên cơ sở nghiên cứu tổng hợp, phân tích các số liệu
thống kê, ớc lợng và dự báo; đồng thời có sử dụng các phần mền tin học ứng
dụng vào công tác xây dựng mô hình, lập quy hoạch. Các phơng pháp nghiên
cứu đợc sử dụng ở đây gồm:
Phơng pháp phỏng vấn Anket: Điều tra xã hội học
Mô hình hồi quy tuyến tính : Thống kê kinh tế
Tổng hợp và phân tích số liệu
Phần mền Mapinfor : ứng dụng GIS
6
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
Và các kiến thức về quy hoạch xây dựng đô thị, quy hoạch giao thông vận
tải
5. Lý do chọn đề tài và sự phù hợp của đề tài với nội dung chuyên
ngành đợc đào tạo
Là một sinh viên chuyên ngành Kinh tế Quản lý đô thị, việc học tập,
rèn luyện cho mình những kiến thức, kỹ năng về công tác xây dựng và quản lý
đô thị là hết sức quan trọng bởi nó tạo ra một nền tảng kiến thức cơ bản cho ng-
ời quản lý. Bên cạnh những kiến thức kỹ năng đợc đào tạo tại trờng thì mỗi sinh
viên cần phải tiếp thu thêm những kiến thức khác mà trong điều kiện nhà trờng
không cho phép thông qua quá trình thực tập tại đơn vị cơ sở và nghiên cứu các
tài liệu về công tác quản lý đô thị.
Phòng Kế hoạch và Phát triển hạ tầng đô thị Sở Kế hoạch và Đầu t Hà nội, là
một đơn vị có chức năng nhiệm vụ chính là tham mu tổng hợp về công tác quy
hoạch, kế hoạch hóa đầu t phát triển hạ tầng đô thị, nhà ở trên địa bàn thủ đô
theo đúng mục tiêu phát triển kinh tế-xã hội đã đề ra. Các hoạt động chủ yếu
của Phòng là:
- Nghiên cứu đề xuất các định hớng, quy hoạch và kế hoạch phát triển
các yếu tố của hạ tầng đô thị (giao thông đô thị , bu điện, cấp thoát nớc, vệ sinh
môi trờng, công viên, vờn hoa, cây xanh )
- Tổng hợp, cân đối và theo dõi tình hình thực hiện kế hoạch XDCB
thuộc lĩnh vực hạ tầng đô thị trong kế hoạch dài hạn, trung hạn và hàng năm.
- Nghiên cứu, đề xuất các chủ trơng, cơ chế chính sách nhằm phát triển
lĩnh vực hạ tầng đô thị Thủ đô.
- Chủ trì phối hợp với các Sở, Ngành, Quận để tổng hợp kế hoạch vốn sự
nghiệp kinh tế đô thị hàng năm.
- Lựa chọn, đề xuất, tham gia thẩm định; hớng dẫn, tiếp nhận hồ sơ, tham
gia mở thầu và theo dõi tình hình thực hiện các dự án đầu t thuộc khối ngành do
phòng phụ trách.
7
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
- Thông tin những vấn đề có liên quan đến ngàn; tổng hợp và cân đối các
yếu tố cơ sở vật chất kỹ thuật nhằm thực hiện kế hoạch xây dựng và phát triển
đô thị.
- Tổng hợp, theo dõi và chỉ đạo kế hoạch dài hạn và kế hoạch hàng năm
của các Quận.
- Thực hiện các nhiệm vụ khác thuộc lĩnh vực đô thị theo sự phân công
của giám đỗc Sở.
Trong giai đoạn thực tập của mình, em đã đợc các cán bộ, chuyên viên
trong phòng Kế hoạch phát triển hạ tầng đô thị tiếp nhận và hớng dẫn thực tập.
Qua thời gian tiếp xúc thực tế em đã tiếp thu rất nhiều các kiến thức, kỹ năng
liên quan đến công tác xây dựng và quản lý đô thị. Đợc phân công vào nghiên
cứu các hoạt động quản lý giao thông đô thị, vận tải hành khách, bến bãi đỗ xe
thuộc mảng công việc trong khối giao thông vận tải do Phòng phụ trách, em đã
có đợc những kiến thức nhất định trong công tác quản lý giao thông vận tải. Từ
đó rút ra đợc nhận xét giao thông đô thị ở nớc ta hiện nay nói chung và giao
thông của Hà nội nói riêng còn có rất nhiều vấn đề cần giải quyết. Vì vậy việc
đi sâu nghiên cứu tìm ra những giải pháp nhằm phát triển giao thông đô thị là
một hớng đi đúng đắn.
Đề tài em chọn này sẽ cung cấp cho ta những kiến thức tổng hợp về công
tác quản lý xây dựng đô thị, trong đó nhấn mạnh vào phát triển giao thông vận
tải đô thị bằng vận tải hành khác công cộng, một trong những kiến thức cần
phải bổ sung. Đề tài này có sự vận dụng tổng hợp những kiến thức về điều tra
xã hội, thống kê, dự báo, quy hoạch đô thị, tin học, quản lý đô thị.
Em hy vọng những kiến thức trong đề tài sẽ giúp cho mỗi sinh viên phát
triển toàn diện những kiến thức, kỹ năng của mình trong công tác xây dựng và
quản lý đô thị.
8
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
Đề tài này đợc trình bày thành 2 phần:
Phần I : Giới thiệu chung về đề tài.
Phần II : Nội dung
Trong phần II, phần chính của đề tài, gồm có 3 chơng lớn, trong đó:
Chơng I: Những vấn đề lý luận chung về giao thông đô thị và tổ chức giao
thông công cộng ở đô thị
I. Những vấn đề lý luận chung
II. Kinh nghiệm tổ chức vận tải hành khách công cộng của các thành phố
lớn trên thế giới
Chơng II: Quy hoạch phát triển vận tải hành khách công cộng bằng xe
buýt trên địa bàn Hà nội từ nay đến 2010-2020.
I. Mục tiêu của quy hoạch vận tải hành khách công cộng
II. Xây dựng mô hình tối u cho vận tải hành khách bằng xe buýt
III.Định hớng quy hoạch vận tải hành khách bằng xe buýt đến năm 2010-
2020.
Chơng III: Đề xuất một số chính sách, kiến nghị và giải pháp phát triển
vận tải hành khách công cộng bằng xe buýt
I. Nhóm giải pháp nhằm tăng cung
II. Nhóm giải pháp nhằm tăng cầu
9
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
Chơng I
Những vấn đề lý luận chung về giao thông
đô thị và tổ chức giao thông công cộng
ở đô thị
I. Những vấn đề lý luận chung
1.1. Đô thị và giao thông đô thị
1.1.1. Các khái niệm cơ bản về giao thông đô thị và quy hoạch phát
triển giao thông đô thị
1.1.1.1 Đô thị và các đặc trng của đô thị
a) Đô thị và đặc trng của đô thị:
Đô thị là điểm tập trung dân c với mật độ cao, chủ yếu là lao phi nông
nghiệp, có cơ sở hạ tầng thích hợp, là trung tâm tổng hợp hay trung tâm chuyên
ngành, có vai trò thúc đẩy sự phát triển kinh tế-xã hội của cả nớc, của một miền
lãnh thổ, của một tỉnh, của một huyện hoặc một vùng trong tỉnh, trong huyện.
- Những đô thị là trung tâm tổng hợp khi chúng có vai trò và chức năng
nhiều mặt về chính trị, kinh tế, văn hoá xã hội
- Những đô thị là trung tâm chuyên ngành khi chúng có vai trò chức năng
chủ yếu về một mặt nào đó nh công nghiệp cảng, du lịch, nghỉ nghơi, đầu mối
giao thông vv
Các đặc trng của đô thị:
- Đô thị là các trung tâm kinh tế chính trị, văn hoá của vùng và của cả n-
ớc có vai trò chủ đạo trong phát triển kinh tế
- Các vấn đề xã hội luôn tiềm ẩn: phòng chống dịch bệnh, văn hoá giáo
dục, môi trờng đô thị, tội phạm, tệ nạn xã hội
- Các thách thức về kinh tế luôn đặt ra: cung cấp các dịch vụ công cộng,
đất đai, nhà ở, đảm bảo việc làm cho dân c, giao thông vận tải, bu chính viễn
thông
10
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
- Cơ cấu lao động, sự phân công lao động theo hớng chuyên môn hoá cao
là tiền đề cơ bản của việc nâng cao năng suất lao động, là cơ sở phát triển kinh
tế-xã hội
- Cấu trúc xã hội: ngời dân sống theo lối kiểu thành thị, hoạt động theo
lối sống công nghiệp khác với lối sống nông thôn
b) Đô thị hoá
Đô thị hoá là quá trình tập trung dân số vào các đô thị, là sự hình thành
nhanh chóng các điểm dân c đô thị trên cơ sở phát triển sản suất và đời sống.
Quá trình đô thị hoá gắn liền với quá trình công nghiệp hoá đất nớc, làm
biến đổi sâu sắc về cơ cấu sản xuất, cơ cấu nghề nghiệp, cơ cấu tổ chức sinh
hoạt xã hội, cơ cấu tổ chức không gian kiến trúc xây dựng từ nông thôn sang
thành thị.
Đặc trng của đô thị hoá:
- Đô thị hoá gắn liền quá trình công nghiệp hoá đất nớc, ở đâu có sự phát
triển của công nghiệp là có sự phát triển của các đô thị
- Đô thị hoá làm chuyển hoá mạng lới đô thị theo hớng tích cực hoặc tiêu
cực nhất thời do tác động của chính bản thân đô thị hoặc từ bên ngoài tới.
- Đô thị hoá bao giờ cũng gắn liền với sự gia tăng dân số đô thị, dẫn tới
sự thay đổi cơ cấu lao động
- Trình độ đô thị hoá phản ánh trình độ phát triển của lực lợng sản xuất,
truyền thống văn hoá và phơng pháp tổ chức đời sống xã hội.
1.1.1.2 Các khái niệm cơ bản về giao thông đô thị
Đô thị hình thành và phát triển do nhiều yếu tố ảnh hởng, mỗi đô thị có
một tính chất riêng, tính chất này thay đổi theo từng thời kì. Nó phụ thuộc vào
sự phát triển của thành phố và các khu vực xung quanh. Đối với đô thị, hệ thống
giao thông đô thị là vô cùng quan trọng, nếu ta coi mỗi một đô thị là một cơ
quan của một cơ thể quốc gia thì hệ thống giao thông giữa các khu vực của
quốc gia đợc xem nh mạch máu của cơ thể đó.
11
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
Giao thông đô thị đợc hiểu là tập hợp các công trình, các phơng tiện, các
con đờng, các công trình giao thông trong đô thị cùng các dạng hoạt động vận
tải đa phơng thức nh đờng bộ, đờng sắt, đờng thuỷ, đờng không. Chức năng
chính của giao thông đô thị là vận chuyển hành khách và hàng hoá, đảm bảo lu
thông và đi lại hàng ngày của ngời dân an toàn, nhanh chóng, bảo đảm mối liên
hệ qua lại bên trong và bên ngoài đô thị.
Hệ thống giao thông đô thị gồm: hệ thống giao thông đối ngoại và hệ
thống giao thông đối nội, quyết định tới hình thái tổ chức không gian đô thị, h-
ớng phát triển đô thị, cơ cấu tổ chức sử dụng đất đai và các mối quan hệ giữa
các khu vực chức năng đô thị.
Sự khác nhau cơ bản của giao thông đối nội và giao thông đối ngoại là
tính chất phục vụ và phơng tiện sử dụng, cách tổ chức quản lý xây dựng hệ
thống đờng và các ga, cảng, bến, bãi của từng phơng tiện.
a) Giao thông đối ngoại đô thị
Giao thông đối ngoại đô thị là những tuyến giao thông nối đô thị với các
đô thị khác và các vùng phụ cận. Mạng lới giao thông này giữ vai trò liên kết
các đô thị với các khu vực phụ cận tạo thành 1 vùng có các đô thị là trung tâm
vùng.
Giao thông đối ngoại bao gồm: giao thông đờng bộ; giao thông đờng sắt;
giao thông đờng thuỷ; giao thông hàng không.
b) Giao thông đối nội
Giao thông đối nội là hệ thống giao thông bên trong đô thị, còn gọi là hệ
thống giao thông nội thị; có nhiệm vụ đảm bảo sự liên hệ thuận tiện giữa các
khu vực bên trong đô thị với nhau. Giao thông đối nội bao gồm: giao thông đ-
ờng bộ; giao thông đờng sắt
Giao thông đối nội liên hệ với giao thông đối ngoại thông qua các đầu
mối giao thông nh các ngả giao nhau, bến xe ô tô liên tỉnh, ga xe lửa, bến cảng,
sân bay.
12
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
Các loại giao thông ở đô thị gồm có:
Giao thông đờng bộ: là loại hình giao thông bao gồm các đờng xe cơ
giới phục vụ cho các phơng tiện vận tải nh ô tô buýt, xe điện bánh hơi, mini
buýt, ô tô con, xe lam, xe mô tô, xe đạp, xe tải và cả hệ thống đờng cho ngời đi
bộ. Đờng bộ còn phân ra thành đờng cao tốc, đờng quốc lộ, đờng nhập thành, đ-
ờng phố chính, đờng khu vực, đờng nội bộ trong căc khu ở. Các bến bãi đỗ xe,
quảng trờng, các trạm kỹ thuật giao thông.
Giao thông đờng sắt: là loại hình giao thông phục vụ cho các đờng tàu
hoả, tàu điện bên ngoài thành phố, đờng xe điện ngầm, xe điện bên trong thành
phố, các nhà ga, sân ga, bến bãi, kho tàng và kể cả các dải phân cách hai bên đ-
ờng sắt.
Giao thông đờng thuỷ: là loại hình giao thông phục vụ cho các phơng
tiện chuyên chở trên sông nớc nh tàu, phà, ca-nô, xuồng máy nó cũng bao gồm
một loạt các phơng tiện, cầu cảng, bến bãi, nhà kho, nhà ga đờng thuỷ, khu vực
quản lý kỹ thuật điều hành bảo dỡng.
Giao thông hàng không: là loại hình giao thông phục vụ cho việc đi lại
bằng đờng không, bao gồm khu vực sân bay, đờng băng, khu vực nhà ga hàng
không. Các khu vực kho tàng hàng hoá, nhà chứa máy bay, sửa chữa kỹ thuật và
các công trình dịch vụ khác của hàng không, kể cả khu vành đai bảo vệ và các
trạm chung chuyển.
Ngoài ra trong đề tài này một số khái niệm cũng cần đợc hiểu nh sau:
Giao thông công cộng là giao thông bằng các phơng tiện thờng có sức
chuyên chở lớn, chạy theo tuyến đờng nhất định, đợc quy hoạch trớc nhằm phục
vụ chung cho toàn đô thị nh tàu điện, tàu điện ngầm, ô tô điện, ô tô buýt.
Giao thông cá nhân: còn gọi là giao thông t nhân, là việc ngời dân tham
gia giao thông bằng các phơng tiện dùng riêng nh xe máy, xe con, xe đạp và các
loại xe thô sơ khác
Tuỳ theo quy mô đô thị, giao thông công cộng và giao thông cá nhân có
ảnh hởng rất lớn đến mọi mặt hoạt động của đô thị. Trong các đô thị lớn, nếu
13
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
giao thông t nhân phát triển mạnh thì phơng tiện giao thông t nhân sẽ chiếm sẽ
chiếm phần lớn diện tích mặt đờng và dễ gây ách tắc, tai nạn giao thông.
Đờng đô thị: là đờng nằm trong phạm vi giới hạn xây dựng đô thị, do các
cơ quan đô thị quản lý, khi thiết kế phải sử dụng tiêu chuẩn thiết kế đờng thành
phố.
Đờng phố: là đờng đô thị nhng hai bên đờng có các công trình kiến trúc
bố trí liên tục nh các công trình công cộng, cửa hàng, nhà ở.
1.1.1.3 Quy hoạch phát triển giao thông đô thị
Quy hoạch giao thông đô thị là một bộ phận hết sức quan trọng trong
thiết kế quy hoạch đô thị. Mạng lới giao thông đô thị quyết định hình thái tổ
chức không gian đô thị, hớng phát triển đô thị, cơ cấu tổ chức sử dụng đất đai và
mối quan hệ giữa các bộ phận chức năng với nhau.
Quy hoạch phát triển giao thông đô thị là quá trình nhằm xác định phơng
hớng và thiết lập các kế hoạch phát triển giao thông đô thị phù hợp với từng giai
đoạn phát triển của đô thị, đảm bảo cho giao thông và vận tải đô thị đáp ứng đợc
các yêu cầu phát triển kinh tế-xã hội của đô thị.
1.1.2. Vai trò của giao thông đô thị đối với sự phát triển của đô thị
Trong các đô thị, giao thông vận tải đô thị là một bộ phận vô cùng quan
trọng gần nh quyết định đối với sự hình thành và phát triển ở đô thị. Nếu thiếu
nó coi nh các lĩnh vực khác ở đô thị sẽ rơi vào tình trạng tê liệt.
Giao thông vận tải đô thị tác động lên hệ thống đờng phố bằng sự di
chuyển của hành khách và sự lu thông của hàng hoá. Việc vận chuyển này đợc
thực hiện thông qua các loại phơng tiện giao thông khác nhau trên hệ thống
mạng lới đờng giao thông đô thị. Mà hệ thống giao thông và vận tải đô thị là
tổng hợp tất cả các loại đờng phố, quảng trờng, nhà ga, bến cảng, sân bay cùng
với các công trình phục vụ vận tải nh cầu chui, cầu vợt, đờng ngầm, đèn tín hiệu
giao thông, đảo điều chỉnh giao thông, vạch sơn, biển báo hiệu giao thông cùng
hệ thống vận tải đa phơng thức bằng đờng sắt, đờng sông, đờng biển, đờng bộ,
14
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét